Onderzoek onafhankelijke cliëntondersteuning
Inwoners kunnen cliëntondersteuning krijgen bij verschillende soorten problemen. Bijvoorbeeld op het gebied van gezondheid, meedoen met werk of dagbesteding, inkomen of kinderen die niet naar school kunnen. Of bij een combinatie van problemen.
Onafhankelijke cliëntondersteuning
In de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo) staat dat gemeenten onafhankelijke cliëntondersteuning moeten regelen. En dat de cliëntondersteuner naar alle levensgebieden moet kijken. Maar kunnen inwoners in de praktijk ook echt cliëntondersteuning op alle levensgebieden krijgen? Over die vraag gaat dit onderzoek van Toezicht Sociaal Domein (TSD).
In 2025 heeft Toezicht Sociaal Domein voor dit onderzoek vier gemeenten bezocht: Alkmaar, Bergen op Zoom, Hillegom en Zwolle. Uit de bezoeken bleek in Zwolle onder andere het volgende:
- Veel gaat al goed in Zwolle. Voor de inwoners uit Zwolle is onafhankelijke cliëntondersteuning, zoals nu georganiseerd is, voldoende bereikbaar en beschikbaar.
- De cliëntondersteuners worden als deskundig ervaren en zijn breed inzetbaar. Er is een duidelijke scheiding tussen cliëntondersteuning en andere vormen van hulp en ondersteuning.
- De cliëntondersteuners zijn goed toegerust om onafhankelijk en met een levensbrede blik cliëntondersteuning te bieden. Inwoners kunnen snel worden geholpen doordat er geen wachtlijsten zijn.
- Er is echter geen formeel toezicht op de kwaliteit en er is twijfel of alle doelgroepen voldoende worden bereikt.
Algemene conclusies
Iedere gemeente heeft de onafhankelijke cliëntondersteuning anders georganiseerd. Maar nergens is goed zicht op de kwaliteit van de cliëntondersteuning. En of de cliëntondersteuning alle doelgroepen bereikt. In veel gemeenten zijn plannen om cliëntondersteuning anders te organiseren, dichtbij inwoners in de wijk. Maar hierbij lijkt cliëntondersteuning soms op (de toegang tot) de zorg en ondersteuning.
Wat moet er gebeuren?
TSD doet een oproep aan drie partijen:
- Gemeenten, ontwikkel een visie en passend, uitvoerbaar beleid. Waarbij de cliëntondersteuning onafhankelijk en levensbreed is. En betrek adviesraden sociaal domein daarbij. Maak afspraken over de kwaliteit en houd hierop toezicht.
- Aanbieders, zorg voor kwaliteit, bekendheid en samenwerking.
- Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS), geef sturing aan een eenvoudig, eerlijk en duidelijk aanbod van cliëntondersteuning zoals in de wet bedoeld is.
Je kunt het rapport over Onafhankelijke cliëntondersteuning in Zwolle hier downloaden.
Of lees het rapport Onafhankelijke cliëntondersteuning in de praktijk voor alle resultaten, conclusies en aanbevelingen.
Terug naar overzicht